Κ.Π. INTERREG III A / PHARE CBC ΕΛΛΑΔΑ –ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ
Η πορεία της Οικονομίας στη Βουλγαρία
Η βουλγαρική οικονομία ακολούθησε το 2007 – πρώτο έτος ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης - μία πορεία βελτίωσης πολλών ονομαστικών δεικτών και κατέγραψε πολύ υψηλή επίδοση στην αύξηση του ΑΕΠ, το οποίο διατηρείται σε επίπεδα γύρω στο 6% ετησίως. Παράλληλα μειώθηκε το επίπεδο της ανεργίας και αυξήθηκαν εντυπωσιακά οι άμεσες ξένες επενδύσεις. Παραμένουν ωστόσο προβλήματα στον πληθωρισμό, η ανοδική τάση του οποίου αναμένεται να συνεχισθεί και μάλιστα επιταχυνόμενη και στο έλλειμμα του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών, το οποίο πλέον δεν καλύπτεται από τις άμεσες ξένες επενδύσεις. Παράλληλα ένα θέμα που αρχίζει να απασχολεί την Βουλγαρική Κυβέρνηση είναι και η σχετική κατανομή του πλούτου που παράγεται στην χώρα, αφού ήδη οι αδυναμίες στο σύστημα υγείας, παιδείας και συνταξιοδότησης αποτελούν σημεία κλονισμού της υγιούς βάσης της ευημερίας που παρατηρείται και δυνάμει υπονόμευσης του κοινωνικού ιστού. Το στοίχημα εξάλλου παραμένει σχετικά με την αποτελεσματικότητα απορρόφησης των κοινοτικών κονδυλίων, ύστερα μάλιστα και από πλήθος προβλημάτων που παρουσιάσθηκαν το πρώτο έτος μετά την ένταξη στην ΕΕ.
- Η πορεία των ελληνοβουλγαρικών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων εξελίχθηκε και το 2007 εξαιρετικά καλά και σημείωσε ρεκόρ σε όλους τους τομείς. Πράγματι σε ότι αφορά στο διμερές εμπόριο, το 2007 καταγράφηκαν οι υψηλότερες ελληνικές εξαγωγές (αλλά και εισαγωγές) με αποτέλεσμα ο όγκος εμπορίου να εκτοξευθεί στα 2 δισεκ. € - αν και το εμπορικό πλεόνασμα μειώθηκε συνεπεία της ταχύτερης αύξησης των εισαγωγών από τις εξαγωγές. Σχεδόν όλα τα ελληνικά προϊόντα εξάγονται ή μπορούν να εξαχθούν στην Βουλγαρία παρά το γεγονός ότι μεγάλες είναι και οι ελληνικές επενδύσεις στην χώρα πολλές από τις οποίες στην βιομηχανία με αποτέλεσμα να παράγουν τα προϊόντα που διαφορετικά θα μπορούσαν να εξάγονται. Βεβαίως η εγχώρια παραγωγή – ακόμη – διασφαλίζει μικρότερο κόστος παραγωγής με αποτέλεσμα θετική πορεία στην κάλυψη μεριδίων στην εσωτερική αγορά. Οι ελληνικές επενδύσεις – ύστερα και από πρόσφατη στατιστική διόρθωση – κατέλαβαν εκ νέου την τρίτη θέση στην γενική κατάταξη των χωρών προέλευσης των άμεσων ξένων επενδύσεων με 2,4 δισεκ € ελληνικά κεφάλαια επενδυμένα στο διάστημα 1996-2007 σε όλους του τομείς της οικονομίας. Κυριότερες επενδύσεις καταγράφονται στον τραπεζικό τομέα (όπου ήδη οι ελληνικοί τραπεζικοί όμιλοι καταλαμβάνουν το 29% του ενεργητικού της αγοράς), στις υπηρεσίες, στην βιομηχανία τροφίμων – ποτών, τσιμέντου, υαλουργίας, ενδυμάτων, στις κατασκευές κ.ά. Πολύ καλή το 2007 ήταν και η πορεία του τουρισμού αφού η Ελλάδα ήταν πρώτη χώρα προέλευσης των τουριστών που επισκέφθηκαν την Βουλγαρία αλλά και πρώτος τόπος προορισμού των Βούλγαρων που επισκέφθηκαν ως τουρίστες το εξωτερικό.
Βασικοί Μακροοικονομικοί Δείκτες
Οι βασικοί μακροοικονομικοί δείκτες όπως δημοσιοποιούνται από το Εθνικό Στατιστικό Ινστιτούτο της χώρας και την (κεντρική) Εθνική Τράπεζα Βουλγαρίας παρουσιάζονται στον ακόλουθο Πίνακα 1-1.
Πίνακας 1-1
Βασικοί Μακροοικονομικοί Δείκτες 2003-2007
(σε εκατ. € και ποσοστιαία μεταβολή)
|
2003 |
2004 |
2005 |
2006 |
2007 |
ΑΕΠ (ετήσιο ποσοστό πραγματικής αύξησης) |
5,0 |
5,6 |
6,2 |
6,3 |
6,2 |
ΑΕΠ (σε εκατ €) |
17.705 |
19.850 |
21.883 |
25.239 |
28.900 |
ΑΕΠ (κατά κεφαλήν σε €) |
2.263 |
2.550 |
2.827 |
3.278 |
3.773 |
Βιομηχανική παραγωγή |
8,3 |
5,8 |
7,3 |
5,9 |
5,5 |
Πληθωρισμός(ετήσια βάση) |
5,6 |
4,0 |
6,5 |
6,5 |
12,5 |
Ανεργία |
13,5 |
12,2 |
10,7 |
9,1 |
6,9 |
Ισοζύγιο εξωτ. συναλλαγών |
-972,3 |
-1.306,9 |
-2.705,7 |
-4.490,4 |
-6.219,9 |
Ισοζύγιο εξωτ. συν. % ΑΕΠ |
-5,5 |
-6,6 |
-12,4 |
-17,8 |
-21,5 |
Πηγή: Εθνικό Στατιστικό Ινστιτούτο (Βουλγαρίας)
Εθνική Τράπεζα Βουλγαρίας
Επεξεργασία: Γραφείο ΟΕΥ Σόφιας
Όπως προκύπτει από τα παραπάνω στοιχεία το ΑΕΠ της χώρας διατηρήθηκε το 2007 στο ίδιο επίπεδο με τα δύο προηγούμενα έτη (6,2-6,3%) σημαντικά υψηλότερα από το 2003-2004 όταν βρέθηκε στο 5,0 και 5,6% αντίστοιχα. Το ΑΕΠ του 2007 έχει καταγράψει αύξηση κατά 40% σε σχέση με το 1995 και κατά 55% σε σχέση με το 1997, το οποίο ήταν το έτος με την χειρότερη επίδοση. Συνακόλουθα το συνολικό ΑΕΠ της χώρας σε ευρώ καταγράφει ανοδική πορεία, αλλά παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, αφού το 2007 και σε συνέχεια μιας τριετίας με αυξήσεις μεγαλύτερες του 6%, δεν έχει ακόμη προσεγγίσει τα 30 δισεκ. €. Κατανεμημένο το ΑΕΠ σε κατά κεφαλήν μέγεθος δίδει 2.263 € ετησίως για το 2003 και 3.773 € για το 2007, δηλ. μεταξύ των άκρων της περιόδου καταγράφεται αύξηση στο κατά κεφαλήν εισόδημα κατά 67%, επίδοση εξαιρετικά σημαντική, που δικαιολογεί την διαφορά επιπέδων ευημερίας που εύκολα μπορεί κανείς να διαπιστώσει πλέον στην χώρα.
Ωστόσο αντίθετη είναι η εξέλιξη των δύο επόμενων μεγεθών που εμφανίζονται στον ανωτέρω Πίνακα 1-1 με τα μακροοικονομικούς δείκτες. Ο δείκτης βιομηχανικής παραγωγής που εκφράζει την ενίσχυση της παραγωγικής βιομηχανικής ικανότητας της χώρας καταγράφει μείωση στην μελετώμενη πενταετία και δείχνει ότι σταθεροποιείται στα χαμηλά του εύρους διακύμανσης. Από 8,3% αύξηση το 2003 και μία αναλαμπή ύψους 7,3% το 2005, για το 2006 και 2007 το ποσοστό μειώνεται στο 5,9% και 5,5% αντίστοιχα, σημάδι πως η οικονομική ανάπτυξη δεν αντιστοιχίζεται με αύξηση του παραγωγικού ιστού της χώρας αλλά στηρίζεται σε εισροές κεφαλαίων εξωτερικού που τοποθετούνται σε βραχυχρόνιες επενδύσεις κυρίως στον τομέα των ακινήτων, όπου ήδη παρατηρούνται σημεία κορεσμού και μειωμένες αποδόσεις. Ο πληθωρισμός είναι επίσης ένα μέγεθος που ανησυχεί ιδιαίτερα τους οικονομικούς αναλυτές, πολλοί εκ των οποίων αναμένουν ακόμα μεγαλύτερα επίπεδα στα επόμενα 1-2 χρόνια. Πράγματι ενώ μέχρι το 2006 ο πληθωρισμός σε ετήσια βάση είχε συγκρατηθεί μέχρι το 6,5%, το 2007 πρώτο ευρωπαϊκό έτος για την Βουλγαρία ανήλθε στο 12,5% ενώ και ο εναρμονισμένος δείκτης καταναλωτικών αγαθών έφθασε στο 11,6%. Από την άλλη πλευρά, η ανεργία κατέγραψε κάμψη το 2007 στο 6,9%, επιβεβαιώνοντας την πτωτική τάση που είχε εμφανίσει από το 2003, όταν ήταν 13,5%.